رادیکال آزاد و آنتی اکسیدان ها
رادیکال آزاد به اتم، مولکول یا یونهایی گفته میشود که دارای الکترون جفتنشده هستند یعنی یک الکترون اضافی یا کم در لایهی الکترونیشان دارند. این ویژگی باعث میشود این مولکولها بسیار ناپایدار و بسیار واکنشپذیر باشند.
- در زمینهی زیستی، رادیکالهای آزاد معمولاً زیرشاخههایی از گروه وسیعتر Reactive Oxygen Species (ROS) هستند یعنی گونههای واکنشی اکسیژن.
- احیا شدن مداوم اکسیژن در واکنشهای متابولیک، تنفس سلولی، و همچنین فرآیندهای سیستم ایمنی (مثلاً برای کشتن میکروبها) از منابع داخلی (endogenous) تولید رادیکالها هستند.
- منابع خارجی (exogenous) نیز میتوانند باعث تولید رادیکالهای آزاد شوند: برای مثال آلودگی هوا، دود سیگار، تشعشع، داروها یا سموم محیطی.
تأثیرات زیستی رادیکالهای آزاد و استرس اکسیداتیو
- وقتی تولید رادیکالهای آزاد در سلولها بیش از توان دفاع آنتیاکسیدانی شود، تعادل بین اکسیدانها و آنتیاکسیدانها به هم میخورد. این وضعیت را«Oxidative Stress» مینامند.
- رادیکالهای آزاد میتوانند به مولکولهای مهم بیولوژیکی مانند DNA، پروتئینها، لیپیدها حمله کنند و ساختار یا عملکرد آنها را مختل کنند.
- آسیب به این مولکولها مثلاً جهش در DNA، پراکسیداسیون لیپیدها و تخریب پروتئینها میتواند به بروز بیماریهای مزمن و پیری کمک کند. برای مثال، ارتباط با سرطان، بیماریهای قلبیعروقی، دیابت، بیماریهای التهابی، و اختلالات عصبی گزارش شده است.
- جالب این است که رادیکالهای آزاد همیشه بد نیستند: آنها در سطح سلولی نقشهای فیزیولوژیک نیز دارند مثل «سیگنالدهی سلولی»، «تنظیم مسیرهای التهابی»، «دفاع ایمنی» و غیره.
آنتیاکسیدانها: خط دفاع بدن
- آنتیاکسیدان به ترکیباتی گفته میشود که میتوانند رادیکالهای آزاد را خنثی کنند و مانع آسیب شوند. نقش آنها اهدا کردن الکترون یا H به رادیکال آزاد است. با این کار رادیکال آزاد به ترکیب پایدار تبدیل میشود و از واکنشزاییاش کاسته میشود.
- سیستم دفاعی آنتیاکسیدانی بدن شامل:
- آنتیاکسیدانهای آنزیمی: مثل Superoxide Dismutase (SOD)، Catalase (CAT)، Glutathione Peroxidase (GPx)، و آنزیمهای مشابه؛ این آنزیمها رادیکالها و ROS را به مولکولهای بیخطری مثل آب یا اکسیژن تبدیل میکنند.
- آنتیاکسیدانهای غیردارویی (non‑enzymatic): مثل ترکیباتی که بدن خودش میسازد (مثلاً گلوکاتسیون، اسید لیپوئیک) یا ترکیباتی که از غذا میآیند (بعضی ویتامینها، فنولها، فلاونوئیدها و غیره).
- آنتیاکسیدانها میتوانند به سه صورت عمل کنند:
- پیشگیری (Preventive) : مانع از تشکیل رادیکالهای آزاد شوند یا فرآیندهای تولید آنها را مهار کنند.
- قطع زنجیره (Interruption) : وقتی رادیکال شکل گرفت، واکنش زنجیرهای اکسیداسیون را متوقف کنند.
- خنثیسازی / غیر فعال کردن (Inactivation) : رادیکال یا گونههای اکسیدشده را به ترکیب بیخطر تبدیل کنند.
خاصیت آنتی اکسیدانی مگازایم و اثر بر مرغ گوشتی
با توجه به توضیحاتی که پیش تر ارائه گردید، مرغ گوشتی هم مانند سایر جانداران و پرندگان به دلیل سوخت و ساز بسیار بالای و نرخ متابولیسم فوق العاده بالایش راندمان استفاده از انرژی و چرخه های سوخت و ساز سلولی اش بالاست و از این جهت این فرضیه همواره مطرح بوده که اگر بتوان از طریق افزودن بعضی افزودنیها به خوراک آن بار آنتی اکسیدان (Total antioxidant) را کاهش داد ، انتظار میرود با توجه به افزایش راندمان دستگاه گوارش و هضم و جذب مواد مغذی بتوانیم بهبود عملکرد کلی و شاخصه های ایمنی را داشته باشیم.
به عنوان مثال محبوبه و عثمان تاثیر یکی از انواع آنتی اکسیدان قوی که در طبیعت وجود دارد را مورد بررسی قرار دادند که به گزارش این مقاله توانسته در مقایسه با تیمار شاهد ضریب تبدیل را در یک دوره 39 روزه از 1.72 به 1.57 رساند .
بیشتر بخوانید
یا در مقاله دیگری از اثرات استفاده از آنتی اکسیدان در جیره مرغ گوشتی تحت تنش القایی کاهش ضریب تبدیل از 1.84 به 1.71 یاد شده است .
این دست تحقیقات از اهمیت بسیار بالای تجاری سازی مواد آنتی اکسیدان خبر میدهند.
مگازایم با دربرداشتن آنزیم های آنتی اکسیدان علاوه بر کاهش بار استرس و تنش با کمک گیری از آنزیم های آنتی باکتریال طبیعی
1.باعث کاهش مستقیم Total antioxidant میشود.
2.موجب تقویت سیستم ایمنی میگردد .
3.به بهبود چرخه های گوارشی و سلولی می انجامد.
4.موجب تقویت دستگاه گوارش میگردد.
و در نهایت به سودآوری و اقتصاد یک کسب و کار پرورشی نهایت کمک رسانی را انجام میدهد که این امر شالوده ای از علم و تکنولوژی را به نمایش میگذارد.
درمورد مگازایم بیشتر بدانید